08 Strategische doelstellingen

WMD wil verdere verslechtering van de grondwaterkwaliteit voorkomen en werkt toe naar een structurele verbetering. Dit doet WMD door grondwaterbronnen goed te beschermen en nauw samen te werken in de gebieden waar water wordt gewonnen. Samen met de provincie, waterschappen, landbouw en natuurorganisaties neemt WMD maatregelen om vervuiling te voorkomen en de kwaliteit van het grondwater te verbeteren. Daarnaast richt WMD zich op het creëren van draagvlak en het vergroten van bewustwording.

WMD levert actief inhoudelijke input voor regionaal beleid, zoals de Omgevingsvisie Drenthe en het programma Toekomstgericht Landelijk Gebied Drenthe (TLGD). De Omgevingsvisie Drenthe beschrijft hoe de provincie de ruimte in Drenthe gebruikt en ontwikkelt, bijvoorbeeld voor wonen, landbouw, natuur en infrastructuur. Het programma TLGD werkt deze keuzes verder uit voor het landelijk gebied en is gericht op een duurzame balans tussen landbouw, natuur, water en leefomgeving.

Met deze inbreng zorgt WMD ervoor dat het belang van schoon en voldoende drinkwater een vaste plek krijgt in plannen van partners en stakeholders en wordt meegenomen in ruimtelijke keuzes en ontwikkelingen voor de lange termijn.

Om ook op de lange termijn voldoende drinkwater te kunnen blijven leveren, werkt WMD aan het vergroten van winvergunningen en het onderzoeken van aanvullende reserves. Deze aanscherping is nodig om de leveringszekerheid te waarborgen en minder kwetsbaar te zijn voor schommelingen in de kwaliteit en beschikbaarheid van bronnen, met name in droge perioden waarin de drinkwatervraag toeneemt.

WMD streeft er naar dat kwetsbare winningen deel uitmaken van gebiedsprogramma’s. Daarbij is WMD afhankelijk van samenwerking met de provincie en andere partijen in het landelijk gebied. Door deze samenwerking wordt de beschikbaarheid van drinkwater in samenhang gebracht met bescherming en toekomstbestendig beheer van de bronnen. 

Daarnaast onderzoekt WMD in de hele provincie hoe bestaande winvergunningen efficiënter kunnen worden benut, waar uitbreiding mogelijk is en op welke locaties nieuwe winningen kansrijk zijn. Tegelijkertijd stemt WMD de eigen bedrijfsvoering, inrichting van wingebieden en zoetwatermaatregelen beter op elkaar af. Deze integrale aanpak wordt vastgelegd in een strategisch plan per winning.

In 2025 is verdere invulling gegeven aan het programma Schone en Voldoende Bronnen, met aandacht voor zowel bronbescherming als de beschikbaarheid van drinkwater.

Schone bronnen
WMD heeft haar kennis over risico’s en kansen voor drinkwaterbronnen ingebracht in gebiedsprocessen en overleggen met partners op het gebied van water, landbouw, natuur en ruimtelijke ordening. Samen met de provincie zijn per winning gebiedsdossiers opgesteld, waarin de belangrijkste ontwikkelingen, kansen en bedreigingen zijn vastgelegd. 

Daarnaast heeft WMD samen met Vitens en Waterbedrijf Groningen een zienswijze ingediend op de Provinciale Omgevingsverordening om het verbod op zeer zorgwekkende stoffen in grondwaterbeschermingsgebieden te behouden. Ook is ingezet op bewustwording via publicaties, werkbezoeken en een masterclass voor Provinciale Staten over de risico’s voor drinkwaterbronnen, waaronder PFAS‑pesticiden.

Voldoende bronnen

Om ook in de toekomst voldoende drinkwater te kunnen leveren, heeft WMD gewerkt aan het vergroten en beter benutten van beschikbare bronnen. Bij pompstation Beilen is een vergunningaanvraag ingediend voor uitbreiding van de winning. Voor Kastelenakkers is gestart met (geo)hydrologische onderzoeken in het gebied. 

Daarnaast zijn maatregelen verkend en uitgevoerd om productiewater de kans te geven om op eigen gronden te infiltreren in de bodem. Onder andere bij de pompstations Dalen, Valtherbos, Leggeloo en Assen‑Oost. Tot slot is onderzocht wat de effecten zijn van klimaatverandering en een stijgende drinkwatervraag op de lange termijn, inclusief de mogelijkheden voor aanvullende bronnen voor de productie van drinkwater.

In 2026 staat het programma Schone en Voldoende Bronnen in het teken van verdiepend onderzoek naar mogelijkheden om op 2 nieuwe locaties meer drinkwater te produceren. Een tweede doel is het versterken van de samenwerking met externe partners en stakeholders.

Voor de winning Holtien wordt in 2026 een aanvraag voorbereid voor een grotere winvergunning. Daarnaast worden 2 potentiële nieuwe wingebieden in Drenthe, Darperweide en Kastelenakkers, verder onderzocht op mogelijkheden om daar drinkwater te produceren. Deze verkenningen zijn niet ingegeven door acute tekorten, maar door de ambitie van WMD om tijdig voorbereid te zijn op de groeiende drinkwatervraag richting 2040 en daarna.

Onzekerheid over PFAS in bronnen

Ook blijft WMD zich richten op het voorkomen van vervuiling van drinkwaterbronnen. Samen met de provincie en de landbouwsector wordt onderzocht hoe het gebruik van PFAS-houdende gewasbeschermingsmiddelen kan worden teruggedrongen. Preventie heeft hierbij de voorkeur boven het achteraf verwijderen van ongewenste stoffen via zuiveringsprocessen.

Bij de winning Noordbargeres onderzoekt WMD welke aanvullende zuivering nodig is om in de toekomst vervuilende stoffen uit het grondwater te verwijderen. Tegelijkertijd worden maatregelen voorbereid om de winning beter te beschermen, zodat vervuilende stoffen de winning niet bereiken. Hierbij werkt WMD nauw samen met de provincie, het waterschap en betrokken gemeenten.

Op 3 andere locaties, Dalen, Leggeloo en Valtherbos, wordt binnen de wingebieden schoon spoelwater teruggegeven aan de natuur. Door de aanleg van slenken kan dit water geleidelijk in de bodem infiltreren. Dit draagt bij aan natuurontwikkeling en verbetering van de bodemkwaliteit. Een gezonde bodem heeft bovendien een zuiverende werking, wat ten goede komt aan de kwaliteit van het grondwater.

Ook op de middellange termijn zet WMD het onderzoek voort naar de potentiële wingebieden Darperweide en Kastelenakkers. Evenals naar uitbreidingsmogelijkheden bij enkele bestaande winningen. Deze onderzoeken zijn noodzakelijk om tijdig keuzes te kunnen maken en de drinkwatervoorziening op lange termijn zeker te stellen. Onderzoek naar nieuwe wingebieden voor de toekomstige productie van drinkwater vergt een lange adem. Een besluit nemen over een nieuw wingebied vraagt om uitgebreid onderzoek.

De investeringen van WMD liggen de komende 5 tot 10 jaar tussen de 35 en 45 miljoen euro per jaar. Deze investeringen zijn nodig om de drinkwatervoorziening betrouwbaar en toekomstbestendig te houden. Om dit te kunnen blijven financieren, is de verdere opbouw van het eigen vermogen noodzakelijk. WMD realiseert daarom winst binnen de wettelijke kaders en verhoogt jaarlijks de tarieven.

Op basis van de meerjarenprognose blijft WMD voldoen aan de financieringsratio’s die banken stellen. Daarbij groeit de solvabiliteit in de komende 5 tot 10 jaar naar ongeveer 30 procent. Dit is nodig om financiële tegenvallers op te vangen en om te kunnen voldoen aan eventuele nieuwe wettelijke eisen.

Voor WMD staat voorop dat regelgeving rondom de financierbaarheid geen belemmering mag vormen voor noodzakelijke investeringen in de drinkwatervoorziening. Een betrouwbare levering van drinkwater vraagt dat essentiële investeringen altijd kunnen doorgaan, ook wanneer financiële ratio’s tijdelijk onder druk staan.

Tegelijkertijd geven de financiële positie van WMD, ontwikkelingen in regelgeving en de beschikbare interne en externe uitvoeringscapaciteit aanleiding om, waar dat verantwoord is, het tempo van bepaalde investeringen zorgvuldig af te wegen.

De infrastructuur staat onder druk door veroudering, veranderende kwaliteit van het ruwwater, strengere eisen aan drinkwater en een groeiende vraag. WMD zoekt daarom steeds naar een goede balans tussen onderhoud, vervanging en uitbreiding, binnen de beschikbare financiële middelen. 

De investeringsopgave is groot en loopt over meerdere jaren. Daarbij is niet alleen geld een aandachtspunt, maar ook de beschikbare capaciteit binnen de organisatie. Om investeringen goed te kunnen uitvoeren, werkt WMD aan beter portfoliomanagement en efficiëntere werkprocessen. Dit helpt om duidelijke keuzes te maken, prioriteiten te stellen en het werk beter te organiseren. Zo zorgt WMD ervoor dat investeringsplannen ook daadwerkelijk uitvoerbaar zijn, nu en in de toekomst.

Voor de uitvoering van de leidingwerken zijn we sterk afhankelijk van de de inzet van onze gecontracteerde aannemers. Het is voor zowel de WMD als voor de aannemers van belang te zorgen voor continuïteit in het werk.  Voor de aanleg van nieuwe hoofdleidingen voor bijvoorbeeld uitbreidingsplannen en reconstructies wordt nauw samengewerkt met de collega netbeheerders. 

De samenwerking verloopt via de stichting Grond’g. Deze stichting is verantwoordelijk voor de regie en coördinatie van het zogenoemde combiwerk, waarbij werkzaamheden gezamenlijk worden uitgevoerd door speciaal daarvoor gecontracteerde aannemers.

Naast dit combiwerk heeft WMD voor de vervangingsopgave contracten afgesloten met 4 verschillende aannemers. Deze aannemers voeren zelfstandig projecten uit, los van het combiwerk, om voldoende uitvoeringscapaciteit en flexibiliteit te borgen.

Voor het uitvoeren van projecten bij winningen en zuiveringen is voldoende capaciteit nodig van projectleiders, engineers, bedrijfsvoerders en onderhoudsteams. In 2025 is daarom gewerkt aan het verkrijgen van een beter inzicht in deze capaciteit en in alle lopende projecten. Dit gebeurde binnen het programma De Stroomversnelling, onderdeel van de sector strategie en productie.

Een belangrijke stap was het terugbrengen van het aantal kleine, gelijktijdige projecten. Tegelijk is ingezet op meer rust en stabiliteit in de planning voor alle betrokken disciplines. Hierdoor is het aantal openstaande projecten sterk verminderd en heeft WMD meer overzicht en grip gekregen op de totale projectenportefeuille.

Deze werkwijze heeft ook duidelijk gemaakt wat nodig is om in 2026 en de jaren daarna voldoende capaciteit beschikbaar te hebben voor de grote investeringsopgave.

In 2025 heeft WMD ruim 73 kilometer nieuwe hoofdleiding aangelegd. Het grootste deel hiervan bestaat uit PVC-leidingen. Daarnaast is relatief veel PE-leiding toegepast, met name vanwege het grote aantal gestuurde boringen.

Door de vervanging van oude leidingen is het aandeel asbestcement (AC) en gietijzer in het net verder afgenomen. De lengte van het AC-net is met 42 kilometer gedaald naar 479 kilometer. Het gietijzeren net is met ruim 8 kilometer afgenomen en bedraagt nu 111 kilometer. De totale lengte van het distributienet van WMD is hiermee gegroeid tot meer dan 5.330 kilometer.

Het eerste deel van de transportleiding Hoogeveen–Beilen is in 2025 in gebruik genomen. Door deze nieuwe verbinding is het distributiereservoir Pesse niet langer nodig en is dit reservoir buiten bedrijf gesteld. De aanleg van het tweede deel van de leiding verloopt volgens planning. Deze transportleiding is noodzakelijk om vanaf 2027 jaarlijks 3 miljoen m³ drinkwater te kunnen leveren aan Vitens.

Projecten bij winningen en zuiveringen hebben vaak een lange doorlooptijd en lopen over meerdere jaren. In 2025 zijn belangrijke mijlpalen bereikt binnen strategische projecten die bijdragen aan robuuste winningen en zuiveringen.

Bij de zuivering Kruidhaars is het nieuwe onderdeel voor vacuümontgassing opgeleverd. Deze nieuwe zuiveringsstap zorgt ervoor dat Kruidhaars ook in de toekomst water van de juiste kwaliteit kan leveren. De aanpassing van de bestaande zuivering is ingrijpend en kan alleen in de winter worden uitgevoerd. De volledige ombouw is gepland voor het voorjaar van 2027.

Binnen het programma Winmiddelen zijn in 2025 nieuwe bronnen gerealiseerd bij de winningen Assen, Leggeloo, Kruidhaars en Valtherbos. Daarnaast is gestart met een aantal kleinere projecten. Een voorbeeld hiervan is de upgrade van de zuivering Zuidwolde, waarvan de realisatie is gestart in 2025 en wordt afgerond in 2026.

De eerste helft van 2026 staat vooral in het teken van het invoeren van FinOps. In de periode van januari tot en met mei wordt de applicatie uitgebreid getest en worden medewerkers hiervoor getraind. Op 18 mei 2026 wordt FinOps officieel in gebruik genomen.

In 2026 wordt ook het kwaliteitsmanagementsysteem Zenya ingevoerd. Dit systeem ondersteunt het vastleggen en volgen van beleid op het gebied van security en compliance. Door te werken met één centraal systeem wordt het uitvoeren van controles en audits overzichtelijker en eenvoudiger.

Op het gebied van datamanagement ligt de focus in 2026 en 2027 op het versterken van datagovernance. Betrouwbare, goed vastgelegde en herleidbare data vormen de basis voor verdere stappen in datagedreven werken en digitalisering.

In de periode 2028–2030 zet WMD verdere stappen richting een meer datagedreven en toekomstbestendige bedrijfsvoering. De inzet van technologie helpt om de drinkwatervoorziening betrouwbaar, duurzaam en efficiënt te houden.

Samenhangende aansturing van productie en distributie

WMD werkt toe naar een manier van werken waarbij de drinkwaterproductie en -distributie beter op elkaar zijn afgestemd. Door gegevens uit installaties, leidingen en netten te combineren, ontstaat één overzicht van de operatie. Dit maakt het mogelijk om sneller te reageren op veranderingen in vraag, beschikbaarheid en waterkwaliteit.

Productie en levering beter voorspellen

Met verbeterde voorspellingen kan WMD de productie en levering van drinkwater beter afstemmen op het daadwerkelijke gebruik. Dit zorgt voor minder energieverbruik, lagere kosten en een grotere leveringszekerheid.

Ondersteuning van processen met AI

Op de middellange termijn kan AI medewerkers ondersteunen bij het dagelijkse werk. Denk aan systemen die helpen bij het instellen van processen, het vroeg signaleren van afwijkingen of het plannen van onderhoud. Deze ondersteuning draagt bij aan veiligere processen, minder storingen en een toekomstbestendige manier van werken.

Ook het projectmatig werken vraagt verdere ontwikkeling. De investeringsopgave groeit de komende jaren van circa € 10 miljoen naar € 35 miljoen per jaar. Dit vraagt om meer structuur, duidelijkere werkwijzen en betere samenwerking tussen teams.

Medewerkers worden hierin ondersteund met gerichte opleidingen. Teams werken steeds meer volgens een uniforme aanpak en nemen daarbij zelf verantwoordelijkheid voor planning, uitvoering en samenwerking.

In 2027 is projectmatig werken organisatiebreed uniform ingericht. Medewerkers volgen structureel opleidingen en de medewerkerstevredenheid blijft minimaal op het niveau van 2021.

Om deze ontwikkeling te ondersteunen versterkt WMD de bedrijfsvoering op het gebied van processen, besturing en leiderschap. Het programma Stroomversnelling speelt hierin een centrale rol.

Binnen dit programma worden werkprocessen vereenvoudigd en beter op elkaar afgestemd. Dit zorgt voor meer overzicht, duidelijkere verantwoordelijkheden en een betere samenwerking tussen teams. Hierdoor kan de organisatie sneller reageren op veranderingen en wordt het werk voorspelbaarder uitgevoerd.

Leidinggevenden spelen een belangrijke rol in deze ontwikkeling. In 2025 hebben alle leidinggevenden deelgenomen aan leiderschapsprogramma’s van De Baak. Deze programma’s zijn gericht op teamontwikkeling, het begeleiden van verandering en het versterken van samenwerking.

Door meer verantwoordelijkheid en ruimte te geven aan teams ontstaat duidelijker eigenaarschap en neemt de betrokkenheid toe. Dit draagt bij aan een organisatie die beter kan inspelen op veranderingen.

In de komende twee jaar wordt continu verbeteren onderdeel van het dagelijkse werk. Door te werken met kwartaalplannen en vaste weekstarts ontstaat meer structuur en overzicht. De PDCA‑cyclus wordt hierbij consequent toegepast, zodat verbeteringen niet alleen worden gestart, maar ook worden gevolgd en bijgestuurd.

Binnen Stroomversnelling verschuift de focus van opbouw naar borging. Werkprocessen worden vastgelegd, verantwoordelijkheden zijn helder en resultaten worden gevolgd. Dit zorgt voor meer overzicht, minder faalkosten en een betere samenwerking tussen teams.

Sneller resultaten bereiken

Per sector zijn 3 waardeketens geselecteerd waar de grootste verbeteringen mogelijk zijn of die cruciaal zijn voor het functioneren van WMD. Door deze gerichte aanpak kunnen sneller resultaten worden bereikt, zoals kortere doorlooptijden en een betere inzet van capaciteit.

Daarnaast wordt de interne organisatie verder versterkt. Door het opleiden van interne coaches en het verminderen van externe ondersteuning wordt de kennis en werkwijze binnen WMD zelf geborgd.

In de periode 2028–2030 bouwt WMD hierop voort. Processen en werkwijzen worden verder verbeterd op basis van resultaten en ervaringen. Dit zorgt voor een organisatie die voorspelbaar werkt, efficiënt opereert en zich blijft aanpassen aan nieuwe ontwikkelingen.

Daarom richt WMD zich op het aantrekken van nieuwe medewerkers, het behouden van bestaande kennis en het ontwikkelen van medewerkers. Het doel is een organisatie waarin medewerkers duurzaam inzetbaar blijven en bijdragen aan een betrouwbare drinkwatervoorziening.

WMD heeft in 2025 ingezet op het vergroten van de zichtbaarheid als werkgever in Noord‑Nederland. Deelname aan evenementen, zoals de Noordelijke Banenbeurs, Startfest en het Zoo werk’t Festival, heeft bijgedragen aan het werkgeversmerk en het aantrekken van nieuw talent.

In de komende 2 jaar wordt strategische personeelsplanning verder uitgewerkt en toegepast. WMD brengt per team in kaart waar tekorten ontstaan en welke kennis risico loopt bij uitstroom van medewerkers. Er wordt een GAP-analyse uitgevoerd. WMD vergelijkt de huidige personeelsbezetting met de gewenste formatie. Op basis hiervan neemt WMD gerichte maatregelen voor teams en de organisatie.

WMD brengt op korte termijn nauwkeurig in kaart

• welke functies en teams knelpunten krijgen door uitstroom of veranderende functie‑eisen
• waar unieke kennisdragers werken en welk risico hun vertrek met zich meebrengt
• welke verschillen bestaan tussen de huidige en gewenste formatie per afdeling of functiecluster

Deze inzichten worden vertaald naar een concreet plan van aanpak, zodat WMD tijdig kan inspelen op toekomstige personele uitdagingen.

In 2026 en 2027 zet WMD in op het ontwikkelen en laten doorgroeien van eigen medewerkers, voordat externe werving wordt overwogen. Met behulp van HR3P-analyses wordt inzichtelijk gemaakt welke medewerkers het potentieel hebben om door te groeien naar functies die de komende jaren cruciaal worden.

Om deze interne doorgroei te ondersteunen, ontwikkelt en benut WMD gerichte programma’s die medewerkers helpen zich verder te ontplooien. Daarbij ligt de focus op het versterken van digitale vaardigheden en op procesmatig werken.

Daarnaast maakt WMD optimaal gebruik van bestaande scholingsmogelijkheden, zoals trainingen via GoodHabitz en technische opleidingen die aansluiten bij de dagelijkse praktijk van de vakgebieden. Scholing zorgt voor continue ontwikkeling en duurzame inzetbaarheid.

In 2026 start WMD met een upgrade van de MijnWMD‑omgeving. Hiermee wordt het online klantportaal omgevormd tot een betrouwbaar, veilig en toekomstgericht platform. Het doorgeven van gegevens, zoals meterstanden en verhuizingen, maar ook het instellen van een betalingsregeling, wordt hiermee eenvoudiger en toegankelijker.

Met deze vernieuwde omgeving legt WMD meer nadruk op zelfservice, zodat klanten steeds meer zaken zelfstandig kunnen regelen. Dit gebeurt zonder afbreuk te doen aan een belangrijk onderdeel van onze dienstverlening: de mogelijkheid tot direct persoonlijk contact. Bijvoorbeeld via de telefoon. WMD blijft bereikbaar voor klanten die behoefte hebben aan ondersteuning of persoonlijk advies.

WMD onderzoekt de inzet van kunstmatige intelligentie binnen de klantprocessen en verkent verdere uitbreiding van de selfservice‑mogelijkheden. Toepassingen zoals voorspellende algoritmen en geautomatiseerde klantinteractie kunnen de dienstverlening efficiënter maken en beter laten aansluiten op de behoeften van klanten.

Hoewel digitale dienstverlening een steeds centralere rol krijgt, blijft WMD aandacht houden voor klanten die minder digitaal vaardig zijn. Zij moeten kunnen rekenen op ondersteuning en alternatieve contactmogelijkheden, zodat de dienstverlening voor iedereen toegankelijk blijft.

WMD heeft in 2025 gericht geïnvesteerd in de basis voor een circulaire bedrijfsvoering. Een belangrijke mijlpaal is het opzetten van een volledige afval‑ en reststromendataset. Uitgesplitst naar materiaaltype, verwerkingswijze en gevaarlijk of niet‑gevaarlijk afval. Deze dataset vormt vanaf 2026 de basis voor gerichte sturing op afvalpreventie en hergebruik.

Daarnaast is de afvalscheiding per locatie in kaart gebracht en zijn voorbereidingen gestart voor een grondstoffenbeleid, een organisatiebrede MKI‑systematiek en een materiaalstroomanalyse. WMD heeft zich aangesloten bij Circulair Groningen-Drenthe en doet praktijkervaring op via circulaire sloop van productiestation Beilen en de ontmanteling van het zonnepark Annen. 

Voor nieuwbouw en renovatie zijn circulariteitskeuzes vastgelegd, waaronder de toepassing van circulair beton. Ook zijn stappen gezet richting duurzaam inkopen. Bijvoorbeeld met elektrische leaseauto’s en circulariteitscriteria in aanbestedingen.

In 2025 is een energieplan opgesteld op basis van de Europese energie‑efficiëntierichtlijn. De daarin opgenomen maatregelen worden in 2026 uitgevoerd. Sinds 1 januari 2025 koopt WMD alle elektriciteit in met 'garanties van oorsprong van Nederlandse windenergie'.

De ambitie voor eigen energie opwek is in 2025 herijkt. Er worden geen nieuwe grootschalige zonne‑energieprojecten op land gestart. Lopende projecten worden afgerond, waaronder zonnepanelen op het kantoor aan de Lauwers in Assen. In 2026 wordt de langetermijnstrategie verder uitgewerkt.

WMD werkt toe naar netto‑nul emissies in 2050, met als tussendoel een CO₂‑reductie van 42% in 2030 ten opzichte van 2024. In 2025 is het basisjaar aangepast van 2020 naar 2024, omdat de ketenemissies vanaf 2024 vollediger in beeld zijn gebracht.

Daarnaast is gestart met de ontwikkeling van een emissie‑ en grondstoffenbeleid en een duurzaam inkoopbeleid. Deze beleidslijnen worden in 2026 verder uitgewerkt. In 2025 is het wagenpark verder verduurzaamd door uitsluitend elektrische auto’s te leasen. Ook is per 1 januari 2025 alle ingekochte elektriciteit afkomstig van windenergie. Dit leidt tot een aanzienlijke afname van de CO₂‑emissies in scope 2 (marktgebaseerd).

In 2025 is het beleidsplan biodiversiteit vastgesteld. WMD streeft naar basiskwaliteit natuur op al haar terreinen, met een jaarlijkse voortgang van minimaal 25 hectare. In 2027 moet alle pacht in dienst staan van biodiversiteitsdoelen. Ook zijn pilots gestart, onder andere bij waterwinning Leggeloo, is het BKN‑monitoringssysteem geïmplementeerd en is begonnen met de ontwikkeling van een gedragscodetool voor beheer en onderhoud.

Biodiversiteit is daarnaast meegenomen in andere projecten, waarbij de continuïteit van de drinkwaterproductie altijd leidend blijft. Er wordt gekeken naar hoe terreinen worden ingericht. Onder andere met slenken en natuur. Ook zijn meerdere kleinere initiatieven gestart op voorstel van pachters. Elke locatie wordt eens per 6 jaar geïnventariseerd, in samenwerking met Landschapsbeheer Drenthe.

Richting 2030 werkt WMD aan een aangescherpte energiestrategie. Een toenemende watervraag en verslechterende grondwaterkwaliteit leiden naar verwachting tot een hogere energievraag, terwijl ontwikkelingen zoals netcongestie juist vragen om efficiënt energiegebruik en slimme keuzes.

Op korte termijn leidt de verduurzaming van het energiegebruik bij WMD tot een beperkte verlaging van de CO₂‑voetafdruk. De afbouw van aardgasgebruik, de overstap naar elektrische auto’s en de inzet van HVO100 zorgen samen voor een reductie van enkele honderden tonnen CO₂‑equivalenten.

Daarnaast voert WMD in Valtherbos een pilot uit om het gebruik van marmer te verminderen, wat kan leiden tot een vergelijkbare extra CO₂‑reductie. Tegelijkertijd neemt de vraag naar drinkwater toe en staat WMD voor een omvangrijke investeringsopgave. Deze ontwikkelingen kunnen een deel van de gerealiseerde CO₂‑reductie tenietdoen. 

De beleidsstukken die binnen het programma Duurzaamheid worden ontwikkeld, richten zich daarom mede op het beperken van de CO₂‑impact van toekomstige investeringen.

In de periode 2028–2030 is circulariteit volledig geïntegreerd in de projectuitvoering en investeringsprogramma’s van WMD. Dit betekent dat MKI-gestuurde (Milieukostenindicator) aanbestedingen de standaard zijn bij civieltechnische projecten en dat materiaalkeuzes aansluiten bij sectorale ontwikkelingen, zoals routekaarten voor beton en staal en pilots met biobased en secundaire materialen. Het hoogwaardig hergebruik van reststromen wordt verder opgeschaald, met de winning van grondstoffen uit reststromen.

Op de middellange termijn ligt de focus op methaanreductie bij de productielocaties Hoogeveen en Zuidwolde, die samen circa 2.000 ton CO₂‑eq per jaar veroorzaken. De verdere uitwerking van duurzaamheidsbeleid draagt bij aan een structurele verlaging van de CO₂‑voetafdruk richting 2050.

Jaarlijks wordt minimaal 25 hectare ingericht volgens de BKN-methodiek. Monitoringsgegevens worden vastgelegd in de Nationale Databank Flora en Fauna. De biodiversiteitsdoelen worden geïntegreerd in het grond- en pachtbeleid en er wordt nieuw beleid ontwikkeld voor wildbeheer, begrazing en biobased teelt.