01 Voorwoord

In 2025 werd opnieuw duidelijk hoe kwetsbaar de drinkwatervoorziening in Nederland is. Wat voor veel mensen vanzelfsprekend voelt, de kraan opendraaien en altijd schoon drinkwater krijgen, staat onder druk. Niet omdat de kwaliteit tekortschiet, maar doordat de beschikbaarheid van schone en voldoende bronnen steeds minder zeker wordt.

Binnen WMD Drinkwater zetten wij ons elke dag, 24 uur per dag, volledig in om betrouwbaar drinkwater te leveren. Dat begint bij vakmanschap. Onze watermakers zorgen ervoor dat het drinkwater dat bij onze klanten uit de kraan komt, veilig en van hoge kwaliteit is. Daar mogen we trots op zijn.

Echte problemen aanpakken

Tegelijkertijd laat de realiteit zien dat onze inspanning groot is. Het vinden en beschermen van voldoende schone bronnen, het tijdig verkrijgen van vergunningen en het op peil houden van onze productiecapaciteit vormen een knelpunt. Als deze basis niet op orde is, helpen andere maatregelen uiteindelijk weinig. 

Toch gaat de landelijke aandacht regelmatig uit naar oplossingen die aantrekkelijk klinken, maar het echte probleem niet aanpakken: het veiligstellen van bronnen en ruimte om drinkwater te kunnen blijven maken.

Zo wordt vaak gewezen op grijswatersystemen, douches die water hergebruiken of regenwaterinstallaties in woningen. In Vlaanderen gebeurt dit al op grotere schaal. Het lijkt slim, maar het maakt de drinkwatervoorziening niet toekomstbestendig. Het leidt af van de kern, kost geld en energie en draagt niet bij aan het veiligstellen van nieuwe drinkwaterbronnen. 

Een huishouden dat een grijswatersysteem installeert, gebruikt misschien iets minder drinkwater, maar het helpt niet bij het beschermen van bronnen of het bouwen en onderhouden van de infrastructuur die nodig is voor de openbare drinkwatervoorziening. 

Als ik moet kiezen waar de schaarse tijd en expertise van onze watermakers naartoe gaat, dan is dat naar de beschikbaarheid van bronnen én het bouwen en onderhouden van productiestations en het drinkwaternet.

Topkwaliteit drinkwater

Wat nodig is, is duidelijkheid. Over wat het werkelijke probleem is en welke keuzes daarbij horen. Er is nog altijd te weinig kennis bij het publiek, bij beleidsmakers en bij beslissers over de wereld achter de kraan. Tegelijkertijd is het belangrijk om feiten te blijven benoemen. 

Uit de meest recente toezicht­rapportage van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) blijkt dat het drinkwater in Nederland van hoge kwaliteit is: bij 99,84 procent van de metingen voldeed het drinkwater aan de wettelijke normen. Een topprestatie. Maar daar hoort wel nuancering én uitleg bij. Want goede kwaliteit vandaag betekent niet automatisch zekerheid voor morgen.

WMD neemt zelf ook maatregelen

WMD neemt zelf maatregelen waar we direct invloed op hebben. We werken aan het vasthouden van regenwater in en rond onze waterwinningen, investeren in slenken in het landschap en zetten in op hergebruik van spoelwater in onze processen. We gebruiken proceswater om natuur en biodiversiteit te versterken en doen er alles aan om lekverliezen in ons net zo klein mogelijk te houden. Hier moeten en willen we resultaat laten zien.

Voor het veiligstellen van bronnen zijn we echter afhankelijk van anderen. Het is aan bestuurders om ruimte te bieden, bescherming te organiseren en vergunningen tijdig te verlenen. Een woningbouwproject zonder drinkwater is geen woningbouwproject. 

Tegelijkertijd zien we dat het speelveld rondom hergebruik van water in huis steeds vaker op Europees niveau wordt bepaald. Dat onderstreept hoe belangrijk het is dat wij als sector alert blijven en onze publieke taak blijven verdedigen, met de volksgezondheid als uitgangspunt.

Daarom doe ik een duidelijke oproep. Aan overheden. Aan bestuurders. Aan iedereen die plannen maakt in de ruimte. Neem de drinkwatervoorziening vanaf het begin mee in keuzes. Zie schoon en voldoende water niet als vanzelfsprekend, maar als basisvoorwaarde. En aan onze klanten: begrijp wat er nodig is om drinkwater beschikbaar te houden. Het begint bij de bron, niet bij een technische oplossing in huis.

In 2026 gaan we door. Met focus op de kern. Met feiten als basis. Met samenwerking als voorwaarde. En met één doel: dat ook toekomstige generaties kunnen rekenen op betrouwbaar drinkwater.