2024 was voor WMD een enerverend jaar. Een jaar waarin we op meerdere fronten het nieuws hebben gehaald over onderwerpen als verontreiniging van onze grondwaterbronnen, de zoektocht naar nieuwe bronnen en de maatregelen die we nemen om regenwater vast te houden en de kans geven om in de grond te infiltreren. We hebben in 2024 zo'n 29 miljoen euro geïnvesteerd in het drinkwater voor onze klanten in Drenthe.
Ik zie het als mijn taak als directeur-bestuurder van WMD Drinkwater om aandacht te blijven vragen voor zowel kwaliteit als kwantiteit als het gaat om drinkwater. Een voorbeeld daarvan is de brief die we in 2024 vanuit WMD hebben gestuurd naar Provinciale Staten van Drenthe.
In de brief vragen we aandacht voor de bescherming van het grondwater tegen vervuiling. Eind 2024 volgde een levendig debat in Provinciale Staten van Drenthe. Het debat heeft er voor gezorgd dat grondwater, en dus uiteindelijk drinkwater, veel aandacht heeft gekregen.
Bescherming van de Drentse bronnen
WMD vindt al jaren stoffen in het grondwater die we er liever niet in hebben. Mijn voorgangers waarschuwen als sinds de jaren tachtig voor vervuiling van het grondwater door stoffen uit de industrie en van huishoudens. Net zoals afbraakproducten van bestrijdingsmiddelen en nitraat uit de landbouw.
Stoffen die veelal jaren geleden zijn gebruikt en nog steeds gebruikt worden. Nieuw is onze waarschuwing voor opkomende stoffen zoals PFAS. We vinden deze stoffen nog sporadisch, maar we gaan er vanuit dat we ze de komende jaren tegen zullen komen. Diverse onderzoeken tonen aan dat drinkwaterbedrijven in Nederland de komende decennia deze stoffen uit het grondwater moeten gaan zuiveren.
Laat één ding helder zijn: WMD zorgt er voor dat het water dat uit de kraan komt 100% betrouwbaar is. Onze mensen hebben de kennis om steeds een oplossing te vinden voor deze vraagstukken. Veelal door toepassing van duurdere zuiveringstechnieken. Het zijn kostbare investeringen.
We roepen de politiek in Drenthe op om de bescherming van het grondwater hoog op de agenda te zetten en te houden. Maak de discussie niet politiek. Drinkwater is van ons allemaal. En wat we niet vinden in onze bronnen, hoeven we er ook niet uit te halen.
Water is het ‘blauwe goud’ dat we meer dan in het verleden moeten koesteren. Zonder water geen leven!
De waarde van water
Daarmee kom ik meteen op een voor mij belangrijk punt. We moeten als inwoners van Drenthe, en eigenlijk heel Nederland, ons realiseren wat de waarde van water is. Vanuit WMD gezien gaat het uiteraard om drinkwater.
De drinkwaterbedrijven in Nederland zijn ooit ontstaan vanwege het feit dat er veel ziektes waren door gebruik van vervuild water. Vooral in stedelijk gebied. Water is een gezonde dorstlesser, maar bovenal belangrijk vanwege hygiëne. Het is voor ons allemaal het ‘blauwe goud’ dat we, meer dan nu het geval is, moeten koesteren.
Stel je eens voor dat er geen of heel weinig water zou zijn. Wat kan er dan nog bestaan? Bijna niks.
Een gezamenlijke opgave
We moeten de waarde van water erkennen en daarnaar handelen. We zullen als WMD altijd drinkwater blijven leveren. Maar daar hebben we wel iedereen voor nodig. Drinkwater is van ons allemaal.
Water in het algemeen zal een grotere rol moeten spelen bij het maken van plannen. Bijvoorbeeld bij de ontwikkeling van woningbouwplannen, bij de vestiging van industrie, in de ontwikkeling van landbouw en natuur. Allemaal hebben ze water nodig. We kunnen niet zonder. Ik verwacht in de toekomst ook dat water in alle opzichten een grotere rol gaat spelen. Een gevolg van wat we in het verleden, vaak onbewust, met z’n allen hebben gedaan.
Klimaatverandering speelt eveneens een rol en is een factor waar rekening mee gehouden moet worden. Schaarste in droge tijden en overvloed aan water in natte tijden.
Juist overtollig water in natte tijden proberen we als WMD in te zetten in een project waar we mee bezig zijn in Assen Oost. Daar doen we onderzoek naar infiltratie van (gefilterd) regenwater in de diepe ondergrond. Deze techniek zorgt voor extra grondwaterdruk waardoor er meer kwelwater ontstaat in nationaal park Drentse Aa. Dat is goed voor de natuur.
Bovendien geeft het WMD de kans om meer grondwater op te pompen om er drinkwater van te maken. Op deze manier kunnen we ook aan de verwachte extra vraag naar drinkwater in de toekomst voldoen.
Als WMD zijn we lid van diverse overlegorganen in Drenthe waarin water een grote rol speelt. Dat is met reden. Alleen samen zorgen we dat water belangrijk blijft en wordt erkend als het ‘blauwe goud’. We werken nauw samen met de provincie Drenthe, gemeenten, waterschappen, landbouw en natuurorganisaties.
Financieel resultaat
Financieel gezien was 2024 een goed jaar. We hebben 3,6 miljoen euro winst gemaakt die wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Mede dankzij de verruiming van de WACC kunnen we ook meer winst maken. Deze winst is noodzakelijk om de komende jaren te kunnen investeren in een duurzame drinkwatervoorziening in Drenthe. Zonder enige winst is het onmogelijk om financiering voor grote projecten te regelen.
In 2024 is zo'n 29 miljoen euro geïnvesteerd in het drinkwater in Drenthe. In dit jaarverslag vind je alle cijfers en een toelichting op hoe deze tot stand zijn gekomen. De investeringen zijn lager ten opzichte van 2023. Dit komt doordat er pas met nieuwe projecten is begonnen na de oplevering van het nieuwe productiestation in Beilen. Bovendien waren in 2024 een aantal grotere projecten nog in voorbereiding, waardoor de investeringsuitgaven lager zijn.
2025
In 2025 gaat WMD samen met de provincie Drenthe verder met onze zoektocht naar nieuwe bronnen. Samen kijken we naar zogenaamde ASV’s. Aanvullende Strategische Voorraden voor drinkwater. Door nu al te kijken naar de toekomst, kan WMD de komende jaren blijven voldoen aan de groeiende vraag naar drinkwater.
En als we samen kijken naar ons gemiddelde gebruik van drinkwater in Drenthe en deze verminderen, dan helpt dat zeker mee om aan de groeiende vraag naar drinkwater te voldoen. Gemiddeld gebruiken onze klanten zo'n 128 liter per persoon per dag. Voor douchen, toilet doorspoelen en drinken.
Als WMD conformeren we ons aan het Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing. In dit actieplan hebben drinkwaterbedrijven en overheden afgesproken om samen te streven naar een gemiddeld gebruik van 100 liter drinkwater per persoon per dag.
Ook hierin heeft WMD alle inwoners van Drenthe, net als het bedrijfsleven, nodig om dit doel te halen. Bewust omgaan met drinkwater is één van de speerpunten waar WMD mee bezig gaat in 2025.
De investeringen in het drinkwatersysteem gaan door. Er wordt in Hoogeveen, Dalen en Kruidhaars gebouwd aan de zuivering. Vanuit het biodiversiteitsbeleid van WMD wordt gekeken hoe we terreinen inrichten. Spoelwater en overtollig regenwater krijgen de ruimte om te infiltreren in de bodem. Oude drinkwaterleidingen worden vervangen om lekverlies en storingen te voorkomen.
Er wordt verder gewerkt aan de leveringszekerheid van drinkwater, waarbij de geopolitieke situatie in de wereld en cyberdreigingen meespelen. WMD kijkt vooruit. Ons doel is niet voor niets schoon en veilig drinkwater leveren tegen acceptabele kosten voor iedereen in Drenthe. Generatie na generatie. Drents drinkwater altijd!
